Henryk Sienkiewicz

- Literacka Nagroda Nobla – 1905

Pseudonim Litwos, urodził się 5 maja 1846 r. na Podlasiu w Woli Okrzejskiej w rodzinie drobno-ziemiańskiej. Rodzicami noblisty byli Józef i Stefania Sienkiewicz. Był jednym z sześciorga dzieci, miał cztery siostry i brata Po przeprowadzce do Warszawy, w 1858 roku Sienkiewicz rozpoczął naukę w gimnazjum, gdzie najchętniej zdobywał wiedzę z zakresu nauk humanistycznych. Na skutek trudnej sytuacji materialnej, nie mogąc liczyć na pomoc finansową, 19-letni Sienkiewicz zatrudnił się jako guwernant, jednocześnie kończąc zaocznie ostatnie klasy gimnazjum. W 1866 roku uzyskał świadectwo dojrzałości a następnie został studentem Szkoły Głównej w Warszawie na wydziale lekarskim. Zrezygnował jednak z medycyny i podjął studia prawnicze. W ostateczności przeniósł się na wydział filologiczno-historyczny, gdzie zdobył gruntowną wiedzę z zakresu literatury i języka staropolskiego. Naukę przerwał w 1871 r. i rozpoczął pracę dziennikarską dla czołowych pism pozytywistów warszawskich: "Przeglądu Tygodniowego" i "Niwy", zaś od 1873 r. prowadził stałą rubrykę w "Gazecie Polskiej". Dał się wówczas poznać jako wybitny dziennikarz, który pisał też korespondencje z Wiednia, Paryża czy Ostendy.

Jego debiut beletrystyczny nastąpił w 1872 roku, kiedy opublikował powieść "Na marne". W latach 1876 – 1878 odbył podróż do Stanów Zjednoczonych w towarzystwie Heleny Modrzejewskiej i kilku innych artystów, którzy zamierzali stworzyć w Kalifornii emigracyjną wspólnotę. Korespondencje były publikowane na łamach „Gazety Polskiej” i złożyły się na tom „Listy z podróży do Ameryki”. Po powrocie do Europy, Sienkiewicz odwiedził Francję i Włochy, gdzie poznał Marię Szatkiewicz, z którą ożenił się w Polsce dwa lata później. W 1885 r. zmarła żona pisarza, pozostawiając dwoje małych dzieci. Po powrocie do Warszawy został redaktorem w nowo założonym dzienniku „Słowo” kontynuując w tym samym czasie pisanie krótkich form prozaickich. W tym okresie powstały takie utwory jak: „Szkice węglem”, „Za chlebem”, „Janko muzykant” czy „Latarnik”. W latach 1882-1888 Noblista pracował nad trylogią historyczną, której pierwsza część „Ogniem i mieczem” ukazała się w 1884 roku w dzienniku „Słowo co tydzień”, odnosząc niebywały sukces. Dwa lata później w 1886 roku wydano „Potop” a w 1888 „Pana Wołodyjowskiego”. W 1891 roku odbył wyprawę do Afryki. Podróż zaowocowała „Listami z Afryki”. W roku 1892 Henryk Sienkiewicz podpisał umowę na powieść „Rodzina Połanieckich”. W jego życiu prywatnym pojawiła się Maria Romanowska, z którą wziął ślub w listopadzie 1893 roku. W niedługim jednak czasie Maria opuściła męża a Sienkiewicz uzyskał papieskie potwierdzenie unieważnienia sakramentu małżeństwa.

Najgłośniejsze dzieło noblisty - „Quo vadis?” ukazało się w 1896 roku. Ta powieść o rzymskich prześladowcach pierwszych chrześcijan za czasów Nerona szybko zyskała niebywały sukces na całym świecie. Doczekała się wielu ekranizacji, z których pierwsza (1912r.) była w wersji niemej. Po śmierci pisarza nakład „Quo vadis?”, w samych tylko Stanach Zjednoczonych, przekroczył półtora miliona egzemplarzy.

Za swoje najbardziej udane dzieło twórca uważał jednak inną powieść historyczną - "Krzyżacy" - opublikowaną w 1900 r. W tym samym roku pisarz obchodził jubileusz 25-lecia pracy twórczej i przy pomocy dobrowolnych składek społecznych otrzymał od narodu dworek w Oblęgorku niedaleko Kielc. Niedługo potem pisarz ożenił się po raz trzeci z Marią Babską.

W 1905 r. Henryk Sienkiewicz uhonorowany został literacką Nagrodą Nobla za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eposu i rzadko spotykany geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu.

Kolejna planowana trylogia historyczna z czasów Jana III Sobieskiego zakończyła się tylko na jednym tomie „Na polu chwały" (1905). Powieść polityczna „Wiry" z 1910 r. nie wzbudziła także większego zainteresowania. Wydana rok później powieść dla młodzieży „W pustyni i w puszczy", opowiadająca o przygodach dwojga dzieci porwanych w Afryce, znów przyniosła twórcy rozgłos i uznanie. Jest to jedyna powieść napisana przez Sienkiewicza dla młodzieży.

1 sierpnia 1914 r. - w dniu, w którym wybuchła I wojna światowa - w "Tygodniku Ilustrowanym" ukazał się ostatni odcinek ostatniej powieści Sienkiewicza "Legiony". Pisarz wyjechał do Szwajcarii, gdzie zajmował się działalnością polityczną, publicystyczną i charytatywną. Wspólnie z Ignacym Paderewskim organizował m.in. Komitet Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Henryk Sienkiewicz był kawalerem francuskiej Legii Honorowej i członkiem zagranicznym Serbskiej Akademii Nauk i Umiejętności.

Zmarł 15 listopada 1916 r. w Vevey. Osiem lat później w 1924 roku prochy pisarza uroczyście sprowadzono do Polski. W drodze przez kraje: Szwajcarię, Austrię i Czechy, składano mu hołd. Trumnę w sarkofagu złożono w Warszawie w podziemiach katedry św. Jana tuż obok prezydenta Gabriela Narutowicza. Ostatecznie Henryk Sienkiewicz spoczywa  w Bazylice Archikatedralnej Św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

Bibliografia

Kontakt

Biuro „Akademii Młodych Noblistów”
ul. Sikorskiego 23, 10-088 Olsztyn
tel. (89) 542 42 25
akademia@wsptwp.eu

Aktualności

  • Wyjaśnienia do zapytania ofertowego nr 7/2013 na skład, druk i dostarczenie raportu ewaluacyjnego projekt 11 Lipiec 2013
  • UWAGA! 11 Lipiec 2013
  • Kolejny sukces Młodych Noblistów! 14 Czerwiec 2013

Zapytania Ofertowe

  • Wynik zapytania ofertowego nr 7/2013 17 Lipiec 2013
  • Wynik zapytania ofertowego nr 7/2013 15 Lipiec 2013

Linki

Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie
Europejski Fundusz Społeczny
Ośrodek Rozwoju Edukacji